FERROL REBELDE

O concello de Ferrol puxo en marcha, hai uns meses un roteiro didáctico que percorre lugares significativos da cidade co obxectivo de recuperar a memoria de todos os obreiros da cidade que loitaron pola democracia e os dereitos laborais. 

Nunha entrevista publicada no diario "La Voz De Galicia", o guía do roteiro, Marcos Abalde, dicía o seguinte:

"Ferrol ten unha historia extraordinaria de loita obreira e eu diría que non só se descoñece, senón que tampouco se valora o suficiente. Foi unha loita pola solidariedade, pola dignididade, na que os traballadores se mobilizaron para defender aos explotados e aos humildes. Con este roteiro se intenta poñer en valor toda esa loita."

No roteiro fanse oito paradas, entre as cales se atopa a praza das Angustias, onde a finais do século XIX se editaba o xornal El Obrero; a antiga porta dos asteleiros, onde tiveron lugar os sucesos do 10 de marzo; ou a rúa da Terra, escenario do asasinato de Moncho Reboiras, onde remata o roteiro.

O roteiro comeza no Cantón, na esquina donde un día estivo o edificio do Concello - o guía comeza o relato en 1872, cando máis de mil homes saíron da Porta do Dique para tomar o Concello, a praza de Armas e Batallones, asaltando o cárcere -ahora sede de Afundación-, para liberar aos presos políticos.

A segunda parada é a plaza das Angustias, moi cerca da placa dedicada ao fundador del PSOE y e a UXT, Pablo Iglesias, e coa vista posta no portal número 4. Esa foi a sede da primeira agrupación socialista de Ferrol, con Francisco Fernández García á cabeza.

O edificio do Ateneo, tamén na rúa Magdalena, é a seguinte parada . Alí, lémbrase a José López Bouza, o emigrante retornado que xunto a Raimundo Castro foi un dos principais cabecillas da folga de 1913.

Na Rúa Real, donde ata fai pouco estaba Springfield, na época republicana o edificio albergou o Centro Obreiro de Cultura, «a máis importante institución de Ferrol nese tempo». Contaba coa biblioteca máis completa -máis de 10.000 volúmenes-, na que se ilustou Torrente Ballester e deu a súa primera conferencia Carvalho Calero; tamén era unha escola para orfos e sección de Historia Natural, para elevar o nivel cultural dos obreiros.

A seguinte parada é o edificio de Correos. Tanto a súa portada como a vidrieira no seu interior reproducen o escudo da República. 

O roteiro volve de novo á Praza das Angustias número 4 donde se seguía editando El Obrero.

Segue ata o número 59 da rúa Carlos III, en Esteiro para coñecer a casa do republicano Arsenio Espilla, na que se fraguaría a Alianza Nacional de Fuerzas Democráticas.

O muro do  Asteleiro é a seguinte parada .

O roteiro remata no portal da rúa da Terra donde hai unha placa recordando ao sindicalista galego Moncho Reboiras, no lugar onde morreu.

PEPA A LOBA, LENDA OU REALIDADE?

PEPA A LOBA, LENDA OU REALIDADE?

A historia de Pepa a loba, a famosa bandoleira galega, foi construída sobre distintas historias que se foron transmitindo oralmente ao longo do tempo dende o século XIX. 

Pepa a Loba era galega, aínda que non se sabe exactamente o seu lugar de nacemento, ne quen fora o seu pai.

Na súa xuventude presencia un acontecemento que a marcaría para o resto da súa vida: a súa nai é violada diante dela por un descoñecido. A nai queda embarazada e morre no parto.

É acollida pola súa tía, que pouco despois a manda vivir co tendeiro, que a trata como unha filla e fai testamento a favor dela. Pouco despois, el aparece morto cun coitelo cravado no peito. Pepa é acusada do asasinato e condenada a cadea perpetua.

Pasa un tempo no cárcere de Pontevedra, de onde escapará disfrazada de cura tras atacar ao capelán. Volve ao seu pobo e, coa axuda do seu fiel can, mata ao irmán do tendeiro (como vinganza, xa que sospeitaba que el fora o asasino do seu irmán).

Esa sería a primeira acción de Pepa a Loba, que posteriormente irá ao monte a vivir e formará a banda de bandoleiros (algúns din que formada so por mulleres): A Cuadrilla de Pepa a Loba, coa que realizará numerosos roubos e asasinatos, principalmente na provincia de Pontevedra.

Non está moi claro como morreu, uns din que no cárcere da Coruña, outros que nun dos seus asaltos.

Hai moi poucos escritos sobre esta muller. O máis importante é o de outra ilustre muller galega: Concepción Arenal, quen a menciona nun dos seus escritos tras a súa visita ao cárcere da Coruña.

A historia desta muller indómita e combativa segue a estar presente e foi recordada ao longo do tempo.

Carlos G . Reigosa escribiu un libro.

Os Herdeiros da Crus titularon un dos seus álbumes así: 

Incluso hai un Albariño que leva o seu nome:

O segredo da Frouxeira

Moitas familias que viron como os seus familiares desapareceran, nunca se cansaron de buscalos ata atopar a verdade do ocorrido. É o caso das familias de Alejandro Porto Leis e os tres amigos que o axudaron, fusilados na Praia da Frouxeira.

Paulino Gasalla  encontra por casualidade un paquete de recortes e recordos familiares e comeza una investigación para recuperar a memoria do tío-avó da súa muller, Alejandro Porto Leis, o último alcalde republicano de Serantes, asesinado en 1938.

Alejandro Porto chegou a ser alcalde de Serantes en 1931. Casou e pouco despois foi detido condenado por rebelión militar en plena II República, por un revólver que tiña na casa. En 1936 foi amnistiado, pero el botouse ao monte, onde pasou dous anos, nun zulo en Santa Marina ou en covas de Cobas e San Xurxo, axudado por tres amigos: Modesto, Xesús e Avelino. Cando enfermou, acudiu ao médico e este denunciouno.

O documental O segredo da Frouxeira presenta a historia de dous irmáns, separados por cuestión ideolóxicas en dous bandos da Guerra Civil. Un deles é Alejandro Porto Leis.

Ata o este descubrimento os familiares acusábanse mutuamente e silenciaron durante anos o ocorrido por sentilo como algo avergonzante, polo que as novas xeracións non sabían nada do que lles pasara aos seus familiares.

No seguinte enlace pódese ver o trailer do documental ao que me refiro: 

https://www.youtube.com/watch?v=c05q61dop3Q

A Guerra Civil deixou pegada en todas as familias galegas

 A Guerra Civil Española e as súas víctimas  desde 1936 a 1939 trouxeron dor, morte, desesperación, fame... Aínda hoxe non se atoparon moitos corpos dos españois e non españois fusilados, exiliados, mortos en cunetas, mortos en cárceres, mortos en combate. Aínda hoxe se están buscando para darlles un descanso digno.

Na miña familia aínda hoxe recordan a un dos irmáns da miña bisavoa, ao que levaron preso, Según lles dixeron,  estaba acusado de facer fronte ás tropas sublevadas e o levaban a xuizo. Pero nunca máis se volveu a saber del.

Non se fala moito do tema, quizais por vergoña, quizais porque é moi duro recordar que  hai un familiar do que non se volveu a saber nada, e  ao que nin tan sequera lle poden levar un ramo de flores a donde está soterrado. Porque o seu corpo non apereceu, seguramente perdido nalgunha cuneta ou en calquera fosa onde ninguén o poida lembrar. Estas palabras oínllas á miña bisavoa. Dicíaas con moita tristura a pesar dos anos xa transcorridos.

Un estudio realizado en Galiza conclúe que oito de cada dez vítimas da represión franquista en Galiza foron paseadas. So entre 1936 e 1939 se rexistraron 4474 mortes extraxudiciais. Soían ser  xente nova de clase obreira e popular, residentes en A Coruña, Ferrol e Vigo, e asasinados no primeiro ano.

Camiño de Santiago ou Camiño de Prisciliano?

A tradición secular cristiana, leva séculos contando que o cadáver de Santiago chegou ata Galicia nunha  balsa. A partir do século VIII comenzou a peregrinarse desde todo Occidente hasta Galicia para venerar os seus restos, movemento que dura ata a actualidade e crece cada ano .  

  

A tradición conta que Santiago o Maior, apóstol de Xesús, predicou no norte de Hispania. Trala súa morte, decapitado en Xerusalén por órdenes de Herodes foi trasladado a Compostela. Según esta tradición, o corpo decapitado de Santiago foi levado nun barco dende Xudea ata  Fisterra e posteriormente enterrado en Compostela.

Pero hai quen afirma que Santiago si foi decapitado por Herodes en Xerusalén no ano 42, pero foi enterrado en Palestina, nunca chegaría entón a Galicia. Coa proba do  carbono 14 radiactivo sería fácil probar que os restos da catedral son dun hombre do século I, pero nunca se fixo.

A QUEN PERTENCEN ENTÓN OS RESTOS QUE SE VENERAN NA CATEDRAL?

Unha segunda lenda conta que na tumba está o herexe Prisciliano de Ávila, que foi executado en Tréveris, sendo a primeira víctima da Igrexa condenada por herexía a morte. A lenda narra que, trala execución de Prisciliano, foi levado a Compostela e enterrado xunto a outros seis dos seus seguidores. 

Penso que nunca chegaremos realmente a saber quen está enterrado na catedral de Santiago. 
Santiago o Maior?
Prisciliano?
Ningún dos dous?

Cada un que pense o que queira e que venere a quen prefira. Unha visita a Santiago de Compostela e á súa catedral sempre paga a pena.

Outros castros en Meirás

CASTRO DE LAVACERIDO

Atópase situado na costa, moi preto da famosa praia do Río, na chamada Península Sarda.

 

Cóntase que estaba formado por dúas liñas defensivas que protexen, a lo longo duns 160 m., a zona entre o Este e o Sur. A segunda delas presenta maior distancia neste punto, polo que se pensa que orixinalmente había dous tramos intercalados entre si.
A entrada orixinal estaba na zona Sur e había un camiño no extremo este.

Actualmente é unha zona de difícil acceso e nada ten que ver coa estructura orixinal, debido sobre todo á construcción de numerosas galerías de mina para a extracción de arsénico no século XX. Tamén o peche das entradas ás galerías destas minas modificaron o estado do castro.

Dise que este castro estaba relacionado co...

CASTRO DE SANTO TOMÁS

Aínda que na actualidade está desaparecido, como se pode ver na seguinte foto, sábese que tiña forma ovalada.

A antiga igrexa de Sto. Tomás de Taraza atopábase no interior do castro.

Cóntase que este castro era de enorme altura, con murallas altísimas, duns 6 metros.  Durante a súa remodelación encontráronse enormes pedras que, según a tradición, foron colocadas alí polos mouros. Tamén se di  que era cementerio de mouros  xa que  se chegaron a desenterrar varios ósos.

É unha mágoa que estes castros nos conserven a súa estructura orixinal, poderíamos saber mellor como era a forma de vida dos antigos poboadores desta zona.

A costa de Meirás

Toda a costa de Meirás está formada por fermosos cantís e impresionantes praias.

A primeira praia que atopamos é a de Campelo. Rodeada por impresionantes cantís, esta praia de area branca é moi característica polas súas grandes pedras.

A seguinte praia, a do Río, é quizais a máis coñecida de Meirás porque ao seu redor dispón de numerosos servicios, e porque é a única de Meirás con bandeira azul.

A praia dos botes é unha praia pequena,  zona de fondeo de embarcacións. Está marcada polo vento e a forte oleaxe.

Outra das fermosas praias da Meirás é a praia de O Porto, principalmete pola capela de Virxe do Porto. Tamén nela fondean pequenas embarcacións.

Entre estas praias hai outras máis pequenas e tranquilas: O Rego, o Cano grande, a Praia dos Curas. Todas moi recomendables durante o verán.

A costa de Meirás remata na Punta Frouxeira, unha zona moi coñecida, tanto por sucesos tráxicos, xa que alí ocorreron varios accidentes relacionados co mar; coma por outros máis alegres xa que foi escenario de películas e videos musicais.

Nesta zona sitúase temén o Faro de A Frouxeira.

En conxunto, toda a costa de Meirás é moi fermosa.